انواع حساب معین


برداشت عبارت است از میزان پولی که به منظور پرداخت هزینه‌های شخصی، توسط مالک صرف می‌شود. میزان برداشت توسط مالک، باید در حساب وی ثبت شده و به منظور تعیین سرمایه خالص شرکت، در انتهای سال از سرمایه اصلی کسر شود.

حساب معین چیست؟

حساب معین، یکی از مهمترین مفاهیم در حسابداری است که در طبقه بندی اطلاعات مورد استفاده قرار میگیرد. طبق اصول حسابداری طبقه‌بندی اطلاعات در سه گروه کلی با عناوین حساب‌های کل، حساب‌های معین و حساب‌های تفضیلی از الزامات است. در این مقاله قصد داریم شما را با حساب‌های معین آشنا کنیم، ویژگی‌ها و انواع آن را بیان کنیم و درباره تفاوت حساب‌های معین، حساب‌های کل و حساب‌های تفضیلی صحبت کنیم.

حساب معین چیست؟

حساب معین (Subsidiary Account) به معنای گزارش ریز حساب‌ها جهت گزارش‌دهی درون‌سازمانی است.

ولی در ابتدا باید بدانیم گزارش درون‌سازمانی چیست؟

در حسابداری دو نوع گزارش وجود دارد: گزارش برون‌سازمانی که همان‌طور که از نامش پیداست به افراد خارج از سازمان مانند اداره مالیات، بیمه، سهامداران و… ارائه می‌شود و گزارش درون‌سازمانی که به مدیران سازمان و افراد داخل سازمان ارائه می‌شود. افراد درون سازمان به جزئیات بیشتری در گزارشات نیاز دارند. بنابراین حسابدار برای آن‌ها گزارشی با جزئیات بسیار در سطح حساب معین تهیه می‌کند.

ویژگی‌های حساب معین

حساب معین ویژگی‌های منحصر به خود را دارد. در ادامه چهار ویژگی مهم حساب‌های معین را به اختصار شرح می‌دهیم:

حساب‌های معین

حساب های معین

حساب معین به معنی گزارش ریز حساب ها جهت گزارش دهی درون سازمانی می باشد. برای روشن شدن این مفهوم می بایست به توضیحات زیر توجه کنید:

هدف از حسابداری ارائه گزارش گیری مالی و به اصطلاح حسابداری به افراد ذی نفع است. با توجه به این توضیح، به طور کلی ما دو نوع گزارش در حسابداری داریم، گزارش درون سازمانی و گزارش برون سازمانی؛

گزارش درون سازمانی گزارشی است که درون سازمان و به مدیر و مسئول مربوطه ارائه می ‌شود. گزارش برون سازمانی هم، همانطور که از اسم آن پیداست گزارشی است که ما به افراد و ذی نفعان بیرون سازمان ارائه می دهیم. مانند امور مالیاتی ، سازمان تامین اجتماعی ، موسسات مالی و اعتباری و یا سهامدارانی که از بیرون به گزارش نیاز دارند.

حال حساب معین یعنی چی؟!

با توجه به توضیحات بالا، از آنجا که افراد درون سازمان بیشتر نیاز به گزارشات جزئی تر دارند، حسابداران برای ارائه گزارش ها به افراد درون سازمانی عموما گزارش در سطح معین ارائه می نماید. یعنی وقتی حسابی بصورت ریز یا جزء ارئه می شود در واقع معین حساب گزارش شده است.

همین جا خوب است بدانید حساب های معین نیز می توانند بصورت جزءتر ارائه شوند که به آن حساب تفصیلی می گویند.

حساب‌های معین زیرمجموعه یا زیرگروه حساب‌های کل بشمار می‌آیند. از آنجایی که حساب‌های کل بطور جزء نمی‌توانند ارائه گزارش نمایند، بنابراین لازم است که حساب‌های جزئی‌تری هم به این حساب اضافه و معرفی شود. از این جهت از حساب معین استفاده می‌نمایند.

معین یک لغت عربی است و معنی آن ” کمک رساننده “ می‌باشد. در واقع یک “حساب کل” توسط “حساب معین”انواع حساب معین بیشتر شناخته می‌شود. مثلا وقتی گفته می‌شود که “حساب‌های دریافتنی و “گزارش حساب‌های دریافتنی”، این حساب به طور کل میزان طلب شرکت را به نمایش می‌گذارد. اما اگر خواسته باشیم که طلب از هر نفر را مشخص نماییم، نیاز به حساب‌های معین می‌باشد.

مدیران مالی در شرکت‌ها و سازمان‌ها، برای ارائه گزارشات مالی به افزاد درون سازمان خود، گزارشاتی در سطح معین تهیه می‌کنند. چرا که این گزارشات جزئی‌تر هستند.به همین جهت حساب‌های معین گزارش می‌شوند و اگر بنا باشد که به صورت ریزتر گزارش‌گیری کنیم، به صورت تفصیلی حساب‌ها را گزارش می‌کنیم. یکی از مهم‌ترین بخش‌های هر نرم افزار مالی، بخش کدینگ یا حساب‌های معین می‌باشند.

بطورمثال حسابهای دریافتنی ، طلب های شرکت را به طور کل نشان می دهد . بدهکاران تجاری حسابهای معین این حساب را نشان می دهد اما اسم شرکتها به عنوان تفصیلی آن بشمار می آید.یا در مثال دیگر: حساب موجودی نقد و بانک به عنوان یک حساب کل در سرفصلهای حسابداری استفاده می شود و حساب بانک ها به عنوان معین این حساب درنظر گرفته می شود . حال اگر بخواهیم بدانیم که کدام یک از بانک ها مورد نظر است نیاز به حساب های تفصیلی می باشد.به عنوان مثال: موجودی نقد و بانک –معین بانک ها-تفصیلی بانک سپه

یکی از سوابق حسابداری دفاتر معین است که اطلاعاتی نظیر پول نقد، سرمایه گذاری ها، حساب های قابل پرداخت، موجودی کالا و . . . در آن ثبت می شود و از این اطلاعات ترازنامه و صورت سود و زیان ذخیره شده می توان در شرایط مورد نیاز استفاده کرد.هر آن چه در عملیات معین انجام میشود در دفتر معین ثبت میشود تا بتوان جزییات حساب های کل را نگهداری و بررسی کرد.

انواع حساب معین در حسابداری

  • حساب معین دارایی جاری
  • حساب معین دارایی ثابت
  • حساب معین دارایی های نامشهود
  • حساب معین بدهی ها
  • حساب معین بدهی های بلند مدت

حساب معین جاری:

این نوع حساب، به دو دسته وجه نقد و اسنادی که قابلیت نقد کردن دارند تقسیم می شود:

بخش وجه نقد:

بخش اسناد قابل نقدشوندگی:

  • اسناد دریافتی
  • حساب های دریافتی
  • پیش پرداخت ها

حساب معین دارایی ثابت

این حساب دارایی هایی که برای شرکت ثابت هستند را شامل می شوند که تغییر همیشگی ندارند و در طولانی مدت ممکن است تغییر کنند. مثل موارد زیر:

  • زمین
  • ماشین آلات
  • ساختمان
  • وسایل نقلیه

حساب معین نامشهود

معمولا در هر شرکتی علاوه بر حساب های ملموس، حساب هایی وجود دارند که مشهود / دیدنی نیستند، به این نوع حساب ها حساب های نامشهود گفته می شود که شامل موارد زیر می شود:

  • حق کشف و اختراع
  • حق امتیاز
  • سرقفلی
  • نرم افزار
  • حق برند

حسای معین بدهی ها

به طور کلی، بدهی های شرکت به دو دسته جاری و بلندمدت تقسیم می شوند:

  • بدهی های جاری: شامل بدهی هایی می شود که کمتر از یک سال پرداخت شوند.
    • نمونه های بدهی های جاری در پایین بیان شده اند:
    • حساب های پرداختی (بستانکاران): بدهی که شرکت به دیگران دارد و باید پرداخت کند.
    • اسناد پرداختی: چک هایی که شرکت به دیگران داده است.
    • ذخایر: بدهی هایی که شرکت مبلغ آن ها را پرداخت می کند.
    • شرکا: هر گونه واریز یا برداشتی که شرکا نسبت به شرکت داشته باشند، در این دسته قرار می گیرند.

    بدهی های بلندمدت: شامل بدهی هایی می شود که بیش از یک سال برای پرداختشان زمان می برد.

      • وام های بلند مدتی که شرکت از بانک می گیرد.
      • اسناد پرداختی که برای بلند مدت پرداخت کرده است.
      • به دلیل اهمیت حساب‌های معین، در هنگام تعریف کدینگ باید دقت زیادی صرف شود.
      • در نرم‌افزار حسابداری کلیک، کدینگی به صورت پیش‌فرض در نظر گرفته شده است که بر اساس نیاز و سلیقه کاربر قابل تغییر می‌باشد. نمایش حساب‌های معین به دو صورت جدولی و درختی می‌باشد تا کاربری آسانی داشته باشد.

      حساب معین چه ویژگی هایی دارد؟

      • کنترل ماهیت دوره: با وجود این ویژگی؛ حسابداران می توانند اشتباهاتی که در حین وارد کردن اطلاعات؛ بدهی ها و … ایجاد شده اند را شناسایی و اصلاح کنند.
      • تفصیلی پذیر: حساب های معین باید قابلیت وارد کردن برخی از جزئیاتی که لازم است را داشته باشند.
      • ویژگی ارزی: برخی از شرکت ها ممکن است گاهی نیاز به عملیات های ارزی داشته باشند، به همین منظور حساب های معین باید این ویژگی را داشته باشند که علاوه بر حساب های ریالی، برای حساب های دیگر، بتوان نوع، مقدار و تعداد ارز را مشخص کرد.

      حساب معین در نرم افزار حسابداری کلیک

      جهت دسترسی به حساب‌های معین در نرم‌افزار حسابداری آنلاین کلیک “، از منوی حسابداری سرفصل اطلاعات شاخه حساب‌های معین را انتخاب می‌نمائیم که با صفحه زیر روبرو می‌شویم:

      درخت حساب های معین

      آن‌چنان که در تصویر بالا مشاهده می‌کنید، زبانه درخت حساب‌های معین نمایشی از ” گروه “، ” کل “ و ” معین “ را نشان می‌دهد که با فشاردادن فلش سمت راست هر آیتم معین می‌توانید ریز حساب‌های کل و سپس ریز حساب‌های معین را مشاهده نمائید.

      برای ایجاد زیرگروه می‌توان به زبانه فهرست حساب‌های معین رجوع کنید که به صورت زیر می‌باشد:

      فهرست حساب های معین

      در کادر مشخص شده در سمت چپ بالای صفحه جدول حساب‌های معین، علائمی وجود دارند که این علائم به ترتیب از سمت چپ مخفی نمودن، تازه کردن صفحه، چاپ حساب‌های معین و ایمپورت حساب‌های معین از فایل اکسل می‌باشد.

      سطوح حساب معین در نرم افزار کلیک

      • حساب‌های معین در نرم‌افزار حسابداری آنلاین کلیک به سه سطح تقسیم می‌شوند. برای ایجاد حساب معین می‌توان از دکمه “ایجاد” بالای پنجره یا از دکمه + تعبیه شده در ستون عملیات استفاده نمود.
      • نحوه کدگیری حساب‌های معین بدین صورت می‌باشد که در سطح اول کد هر حساب “یک رقمی” می‌باشد که به صورت پیش‌فرض انجام شده است و کاربر تنها اجازه تعریف “نه سطح” را دارد. این “نه سطح” در حقیقت همان “گروه حساب‌ها” می‌باشند. در سطح دوم و سوم کاربر می‌تواند کد “دو رقمی” به حساب‌های معین اختصاص بدهد، یعنی در سطح دوم تا ۹۹ معین می‌توان ایجاد نمود و در سطح سوم نیز به همین تعداد می‌توان ایجاد نمود.
      • سطح اول حساب‌ها همان “گروه‌ حساب” در حسابداری می‌باشد، سطح دوم “کل حساب” و سطح سوم “معین حساب”، که همگی از یک فرم قابل تعریف هستند.

      ایجاد حساب معین

      در قسمت سطح،کد سطح قبلی را وارد می‌کنیم که یکی از سطوح ” نه‌گانه “ ایجاد شده می‌باشد. کد حساب معین و عنوان حساب معین را در سلول کد و حساب وارد می‌نماییم. ماهیت حساب معین و نوع آن را از فهرست انتخاب می‌نماییم.

      چنانچه حساب معین سررسیددار یا مقداری باشد، گزینه مربوطه را علامت می‌زنیم. اگر حساب معین مقداری باشد، واحد آن را نیز انتخاب می‌کنیم. سپس بر اساس اینکه آیا حساب معین ایجاد شده تفصیلی دارد یا ندارد، قسمت ” تفصیلی دارد “ را علامت می‌زنیم و شاخه(های) حساب تفصیلی مرتبط را هم انتخاب کرده و در نهایت با زدن دکمه تایید، حساب معین ایجاد می‌شود.

      حساب معین چیست؟

      وقتی کسب و کاری توسط شما ایجاد می شود حتما به دنبال کسب درآمد و سود هستید. برای اینکه بدانید آیا کسب و کار شما سود انواع حساب معین مورد نظر در زمان معین را به دست آورده یا نه نیاز دارید تا در بازه های زمانی مختلف بتوانید میزان درآمد و هزینه خود را کنترل کنید. به همین منظور باید هریک از فعالیت ها را در گروه های خود دسته بندی نمایید. به طور کلی حساب ها شامل دارایی، بدهی، درآمد و هزینه هستند.

      می دانیم معادله اساسی حسابداری عبارت است از: دارایی= بدهی + سرمایه دارایی خود به سه گروه تقسیم می شود: دارایی جاری دارایی ثابت دارایی نامشهود همانطور که از نام این حساب ها بر می آید اطلاعات حاصل از این حساب ها بسیار کلی بوده و نیاز به ارائه توضیحات بیشتر دارد به همین دلیل برای هر یک از حسابهای کل یک حساب کمکی در نظر گرفته شده که توضیح مختصری در باره آن ارائه می‌­دهد که به آن حساب معین گفته می شود. حساب معین چیست؟ دارایی جاری یا وجه نقد است یا قابلیت نقدشوندگی طی یک سال مالی را دارد. دارایی جاری خود به سطوح حساب زیر تقسیم می شود: – صندوق یا وجه نقد موجود در شرکت – بانک هایی که شرکت در آنها حساب دارد. – تنخواه گردان – اسناد دریافتنی یا چک هایی که از دیگران می گیریم. – حساب های دریافتنی – پیش پرداخت ها – موجودی کالا حساب معین دارایی ثابت زیر مجموعه های دارایی ثابت عبارتند از: – قطعات زمین که متعلق به شرکت است که سند مالک آن شرکت باشد. – انواع ساختمان های متعلق به شرکت – ماشین آلات خط تولید – خودروهای در اختیار شرکت. حساب معین دارایی های نامشهود این دارایی غیر دیدنی و ناملموس است زیر مجموعه دارایی های نامشهود عبارت است از : سرقفلی حق الامتیاز ها برند ها نرم افزارها حق الاختراع و حق الاکتشاف به سادگی می‌توان گفت که سرفصل بدهی ها نشان دهنده بدهی شرکت به دیگران است که انواع آن عبارتند از : – بدهی جاری – بدهی بلند مدت تا اینجا حسابها را در سطح کل بررسی کردیم. اما این نوع طبقه بندی صرفا اطلاعات مالی را به صورت کلی به ما ارائه می دهد. مثلا اگر ما در سه بانک مختلف حساب داشته باشیم، در سرفصل بانک نمی توانیم مانده تک تک آنها را داشته باشیم و فقط مانده کل بانکمان را خواهیم داشت. پس برای دست یافتن به اطلاعات ریزتر و دقیقتر به حساب کمکی نیاز داریم. این حساب، حساب معین است که زیر مجموعه حساب کل می باشد. حساب کل چیست؟ خیلی ساده و کلی می‌توان گفت وقتی نام هر حساب کل را بیان کنیم به حساب معین می رسیم (معین پاسخ چه کسی یا چه چیزی است)مثلا در حساب کل بانک اگر بپرسیم کدام بانک و نام بانک را بیاوریم در حقیقت معین را مشخص کرده ایم. پس ساختار حسابمان به طور نمونه می شود : دارایی جاری بانک مثلا بانک x اینجا بانک x حساب معین ماست. در حسابداری دستی ما تا همین سطح، حسابها را تعریف می کنیم ولی در کار با نرم افزار، حساب تفصیلی هم بعد از معین خواهیم داشت که باز جزیئات بیشتری را بیان می‌کند. در بحث حسابهای موقت هم به همین شکل بعد از حساب کل، حساب معین را خواهیم داشت. اینجا حساب معین مشخص کننده نوع حساب موقت ماست. مثلا در سرفصل درآمد مشخص میکنیم چه نوع درآمدی یا در سر فصل هزینه مشخص میکنیم چه نوع هزینه ای. مثلا در مورد درآمد میتوانیم چنین ساختاری داشته باشیم : درآمدها…. درآمد عملیاتی… درآمد تعمیرات در مورد هزینه ها با مشخص کردن مکان و نوع هزینه ساختار حساب را مشخص میکنیم. مثلا هزینه ها… هزینه های اداری… هزینه آب و برق باز هم تاکید میکنم که این نحوه تعریف حسابها تا سطح معین و بدون تفصیل مربوط به حسابداری دستی است. البته پیش نیاز کار با نرم افزار حسابداری ، روش دستی است و باید به خوبی بر آن مسلط باشید چون مفاهیم اساسی در آن نهفته است.

      حتما بخوانید : حسابداری آنلاین (ابری قیاس)

      ویژگی های حساب معین چیست؟

      ویژگی کنترل ماهیت طی دوره : کنترل ماهیت مانده حساب ها در حسابداری ،برای بیشتر حسابداران از اهمیت بالایی برخوردار است. زیرا با کنترل ماهیت مانده حساب می توانند متوجه ثبت اشتباه بدهکار یا بستانکار یک حساب شده و نسبت به اصلاح آن اقدام کنند. ویژگی تفصیلی پذیر : در زمان ثبت یک سند حسابداری،بعضی از حسابهای معین همراه با جزئیات می بایست ثبت شود. بطور مثال وقتی از حساب های دریافتنی استفاده می کنیم باید مشخص بشود از چه شخص یا شرکتی طلبکار هستیم و یا در زمان ثبت هزینه ایاب و ذهاب باید ذکر شود برای کدام مرکز هزینه است. ویژگی انواع حساب معین ارزی : در بعضی از شرکتها بخشی از عملیات مالی بصورت ارزی انجام می‌شود و در ثبت سند حسابداری علاوه بر اطلاعات ریالی می بایست نوع ارز، مقدار ارز و تعداد ارز نیز مشخص باشد. برای ثبت این عملیات ارزی در حسابداری می بایست زیر سیستم ارزی سپیدار نصب باشد و برای هر حساب معین که این ویژگی فعال شود می توان نوع ارز، مقدار ارز و تعداد ارز را ثبت کرد. و در گزارش مرور حسابها و … می توان به تفکیک ارز نیز گزارش گیری نمود. این ویژگی قبل از گردش دار شدن حساب معین باید فعال شود و بعد از گردش دار شدن حساب معین امکان تغییر این ویژگی وجود ندارد. ویژگی تسعیر پذیر : طبق استاندارهای حسابداری، حسابهایی که ارزی هستند و مانده ریالی دارند جهت نمایش مانده صحیح ایی از آنها در گزارشات و صورتهای مالی می بایست این حسابهای ارزی را مجدد با نرخ روز محاسبه ، و مانده ریالی این حسابها را به روز کنیم. به این کار تسعیر ارز می گویند و مابه التفاوت ریالی که از تسعیر ارز بدست می آید را به سود و زیان ناشی از تسعیر ارز منتقل میکنند. این ویژگی قبل از گردش دار شدن حساب معین باید فعال شود و بعد از گردش دار شدن حساب معین امکان تغییر این ویژگی وجود ندارد

      حساب معین چیست

      حساب معین چیست

      حساب معین چیست : مدنظر است در خصوص حساب های معیـــن ، انواع و چگونگی تعریف آنها توضیحاتی ارائه گردد. در خصوص لزوم طبقه بندی در حسابداری در سایر مقالات توضیحات کاملی ارائه گردید. مستحضر هستید که در زندگی شخصی و کاری خود مجاب به داشتن نظم و ترتیب در خصوص خود و نیز ابزار مورد استفاده هستیم. در حسابداری نیز اصل لزوم طبقه بندی ، امری غیر قابل اجتناب است.

      موضوع را با ذکر مثالی آغاز می کنیم تا تقریب ذهن فراهم شود :

      فرض بفرمایید در شهر شما فروشگاه بسیار بزرگی در سه طبقه افتتاح شده است ، از لحاظ قیمت نیز فرضاً 90% تخفیف ارائه می نماید. شرایط بسیار ایده آل به نظر می رسد و لذا سریع برای خرید آماده می شوید و به فروشگاه مراجعه می نمایید ، لیکن در هنگام ورود به شما اعلام می شود که در این فروشگاه هیچ طبقه بندی وجود ندارد و تمامی اجناس بر روی زمین می باشد و ضمناً کالاها ، مکان خاصی ندارند و شما مجاب هستید برای یافتن هر یک از کالاهای مورد نظر کل سه طبقه را جستجو نمایید.

      آیا در این شرایط چه تصمیمی می گیرید و آیا برای خرید از این فروشگاه اقدام خواهید نمود؟ (در توضیح حساب معین چیست )

      واقعیت آن است که خرید از چنین فروشگاهی روزها طول می کشد و فرجامی ندارد ، زیرا که به دلیل ازدحام جمعیت و نابسامانی وضعیت فروشگاه ، دستیابی به کالای مورد نظر امری بسیار مشکل و یا غیر قابل وصول است.

      مثال فوق را می توان در خصوص یک کتاب جامع با چند هزار صفحه که حاوی اطلاعاتی بی نظیر می باشد و لیکن این کتاب فهرست ندارد و ترتیب صفحات نیز رعایت نشده است ، آیا این کتاب هر چند که حاوی بهترین اطلاعات و علوم است ، قابلیت استفاده دارد؟

      مسلم است که در خصوص هر دو مثال فوق ، پاسخ منفی است و به هیچ عنوان کاربری نیستند و مثمر ثمر نخواهند بود.

      درحسابداری موضوع نظم ، تحلیل و طبقه اطلاعات ، اهمیت دو چندانی دارد زیرا که واحد حسابداری به عنوان پشتوانه مدیران ، دارای اهمیت زیادی است و لیکن در صورت عدم رعایت موارد فوق الذکر ، منجر به تعطیلی واحد حسابداری و یا خنثی بودن آن و در نتیجه عدم امکان مدیریت صحیح بر واحد اقتصادی می گردد.

      حال که به لزوم اصل طبقه بندی پی بردیم ، ابعاد آن را در حسابداری مورد بررسی قرار می دهیم.

      طبقه بندی در حسابداری : (در توضیح حساب معین چیست )

      در حسابداری به شیوه های مختلف می توان طبقه بندی اطلاعات را اجرا نمود ، لیکن حسب اصول و مبانی حسابداری ، یکی از الزامات ، طبقه بندی براساس سه گروه کلی تحت عناوین حساب های کل ، حساب های معیـــن و حساب های تفصیلی می باشد.

      در خصوص حساب های کل ، ماهیت و نحوه طبقه بندی آن در مقاله ای مجزا ، توضیحات کامل ارائه شد. در این مجال بنا داریم در خصوص حساب های معین ، ماهیت و انواع آن بررسی داشته باشیم.

      در مثال شماره یک ، کمبود فروشگاه که مانع از قابل استفاده شدن از آن شده بود ، عدم وجود طبقه بندی مناسب بود و در مثال کتاب ، علاوه بر منظم نبودن صفحات ، عدم وجود فهرست ، موجب شده بود که نتوانیم از علوم مندرج در کتاب استفاده نماییم.

      طبقه در مثال اول و فهرست در مثال دوم ، حکم حساب های معیـــــن را در حسابداری دارد.

      در حسابداری برای کلیه حساب ها ، اعم از دارایی ، بدهی و سرمایه و نیز حساب های موقت ، ملزم به گروه بندی هستیم که به این گروه ها در حسابداری ، حساب معیــــن اتلاق می شود.

      حساب معین چیست

      انواع حساب های معین : (در توضیح حساب معین چیست )

      حساب معیــــن برای حساب کل دارایی ها :

      به عنوان مثال در خصوص دارایی ها ، ابتدا حساب های کل تحت عناوین : وجوه نقد ، بانک ، زمین و ساختمان ، اثاثه و ماشین آلات و … را تشکیل می دهیم و سپس اقدام به درج حساب های معیــــن می نماییم.

      درخصوص حساب کل وجوه نقد ، می توانیم گروه ها یا حساب های معینـــی تحت عناوین ، صندوق داران شیفت یک و صندوق داران شیفت دو و یا در صورتی که دارای دو فروشگاه هستیم می توانیم حساب های معیــــن با عنوان حساب صندوق فروشگاه شماره یک و حساب صندوق فروشگاه شماره دو ایجاد نماییم.

      برای حساب کل بانک می توانیم حساب های معیــــن با عنوان حساب های جاری و حساب های پس انداز و یا حساب های بانک ملی و حساب های بانک صادرات تشکیل دهیم.

      برای حساب اثاثه و ماشین آلات نیز می توانیم بر اساس مکان استقرار آنها گروه بندی نموده و حساب معیــــن تشکیل دهیم.

      به عنوان نمونه می توانیم حساب های معیـــن به عناوین اثاثه اتاق شماره یک و اثاثه اتاق شماره دو ، و یا ساختمان شماره یک و دو ایجاد نماییم. نیز می توانیم بر اساس اشخاص تحویل گیرنده حساب معیـــن تشکیل دهیم و سپس ریز اسامی اقلام را به عنوان حساب تفصیلی ایجاد نماییم.

      برای حساب کل موجودی کالا ، می توانیم بر اساس فیلدهای مختلف اقدام به ایجاد حساب معیــــن نماییم. مثلاً در یک فروشگاه لوازم خانگی ، می توانیم حساب های معیـــن تحت عنوان : وسایل برقی و وسایل گازی یا براساس برند آنها مثلاً سامسونگ و ال جی ایجاد نماییم.

      در خصوص سایر دارایی های نیز به همین شکل می توانیم اقدام نماییم.

      حساب معین برای حساب کل بدهی ها : (در توضیح حساب معین چیست )

      برای هر یک از حساب های کل بدهی ها ، نیز می بایست حساب های معیـــن مرتبط ایجاد نمود.

      مثلاً برای حساب کل حساب های پرداختنی می توانیم حساب های معیــــن تحت عنوان بدهی های کوتاه مدت و بلند مدت و یا بدهی های با مبالغ کم و بدهی های با مبالغ زیاد و … ایجاد نماییم.

      برای حساب های کل اسناد پرداختنی نیز به همین شکل می توان اقدام نمود.

      در خصوص حساب کل وام های پرداختنی ، می توان حساب معیـــن با نام : حساب وام های بانک ملی و حساب وام پرداختنی بانک رفاه ایجاد نمود. نیز می توان مشابه مورد فوق الذکر بر اساس مدت زمان بازپرداخت آنها به کوتاه مدت و بلند مدت تقسیم نمود و یا بر اساس مبالغ آنها اقدام نمود.

      حساب معین برای حساب های کل سرمایه :

      برای حساب کل حقوق صاحبان سرمایه نیز می توان حساب های معیــــن با عناوین سرمایه گذاران با مبالغ محدود و سرمایه گذاران با مبالغ نامحدود و یا سرمایه گذاران صغیر و کبیر ایجاد نمود.

      همچنین اگر در واحد پیمانکاری ، بر روی هر یک از پروژه ها ، تعدادی از صاحبان سهام سرمایه گذاری نمایند ، می توانیم بر اساس اسامی پروژه ها ، اقدام به ایجاد حساب های معیـــن نماییم.

      برای حساب کل ذخایر نیز می توانیم براساس شرکت نامه مربوط به شرکت و ذخایر دارای مجوز ، اقدام به ایجاد حساب های معیــــن نمود.

      نکته : (در توضیح حساب معین چیست )

      توضیحات ارائه شد لیکن باید مدنظر داشته باشیم که هیچ الزامی برای نحوه ایجاد حساب های معیــــن وجود ندارد و مدیر مالی هر واحد اقتصادی بر اساس رسته کاری و نیاز های آن واحد می تواند اقدام به ایجاد حساب معیــــن نماید.

      باید توجه داشته باشیم که بر اساس حساب های معیــــن ایجاد شده می توانیم در آینده گزارش ارائه نماییم و لذا باید هنگام ایجاد حساب های معیـــــن ، همواره پس از ایجاد اسامی و قبل از به کار گیری آنها ، تاییدیه مربوطه را از مدیران عالی واحد اقتصادی نیز اخذ نمود.

      برای بارز شدن بیشتر موضوع مذکور ، معروض می دارد در مثالی که برای فروشگاه لوازم خانگی ارائه شد ، در صورتی که حساب های معیــــن را با عنوان لوازم برقی و لوازم گازی ایجاد نماییم ، در آینده نیز می توانیم مثلاً گزارش فروش را بر اساس میزان فروش لوازم برقی و گازی ارائه دهیم.

      لیکن در صورتی که براساس برندهای آنها حساب معیـــــن ایجاد نموده باشیم ، می توانیم گزارش فروش را براساس فروش سامسونگ و ال جی ارائه دهیم و دیگر ارائه گزارش بر مبنای لوازم برقی و گازی به سهولت فراهم نیست.

      با توجه به مطالب فوق ، تاکید می گردد که قبل از به کار گیری حساب های معیــــن ، تاییده مربوطه را از مدیران عالی اخذ نمایید.

      امید است که این مقاله نیز توانسته باشد گامی در راستای افزایش اطلاعات شما ایفا کرده باشد.

      انواع حساب‌ها در حسابداری و بررسی ماهیت آنها

      انواع حساب‌ها در حسابداری و بررسی ماهیت آنها

      انواع حساب‌ها در حسابداری و ماهیت آن ها یکی از اصلی‌ترین موضوعات کاربردی مورد بحث در زمینه حسابداری و آموزش مالی می‌باشد. هنگام ثبت موارد مختلف در دفاتر حسابداری، ضروری است تا از ماهیت حساب‌های ثبت شده، اطلاع داشته باشید. به عبارت دیگر، شما باید به ماهیت انواع حساب‌ها در حسابداری، تسلط کافی داشته باشید تا در هنگام ضرورت، بدون صرف مدت زمان طولانی، تغییر حساب‌ها بر اساس ماهیت آن ها را، به بهترین شکل ممکن انجام دهید. به دلیل اهمیت حساب‌ها در حسابداری، در این پست به معرفی انواع حساب‌ها و بررسی ماهیت آن ها پرداخته شده است. به منظور آشنایی بیشتر با این مبحث حسابداری، لطفا تا انتهای متن با ما همراه باشید. خواندن این مقاله به دانشجویان حسابداری، حسابداران، مدیران مالی، و علاقمندان به مباحث حسابداری و مالی توصیه می‌شود.

      انواع حساب‌ها در حسابداری بر اساس ماهیت کدام اند؟

      طبق سیستم ورود دوگانه‌، انواع حساب‌ها در حسابداری به سه گروه اصلی تقسیم‌بندی می‌شوند که به شما کمک ‌می‌کنند تا بدون ثبت خطا، ورودی‌‌های دفتر خود را ثبت کنید. هر نوع حساب یک قاعده برای شناسایی جنبه بدهی و اعتباری خود دارد که به آن قانون طلایی حسابداری ‌می‌گویند. بر اساس این تقسیم‌بندی انواع حساب‌ها در حسابداری عبارتند از: حساب‌های شخصی، حساب‌های واقعی، حساب‌های اسمی.

      انواع حساب‌ها در حسابداری

      با توجه به وابستگی زیاد دنیای واقعی به اقتصاد و تغییر و تحولات عمده آن، شناخت بخش‌های مختلف مالی و مدیریت صحیح آن ها، از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است. آشنایی با انواع حساب‌ها در حسابداری، برای مدیریت درست امور بسیار مهم است. لازم به ذکر است که انواع حساب‌ها در حسابداری، به گروه‌های زیر تقسیم‌بندی می‌شوند:

      1- حساب‌های موقت:

      یکی از انواع حساب‌ها در حسابداری، حساب‌های موقتی هستند که مربوط به یک دوره مشخص از زمان بوده و با استفاده از آن ها می‌توانید سود و زیان شرکت خود را تعیین کنید. به عبارت دیگر، به حساب‌های یک سال معین از شرکت، اصطلاح حساب‌های موقت اطلاق می‌شود. انواع مختلف حساب های موقت به شرح زیر می‌باشند:

      1-1 درآمد:

      به میزان پولی که کسب و کار شما از طریق فروش کالا (محصولات) و یا ارائه خدمات به مشتریان خود به دست ‌می‌آورد، درآمد گفته می‌شود. درآمدهای حاصل از فروش شما، میزان پول ورودی را‌ افزایش می‌دهند و باید در حساب‌های درآمد ثبت شوند. نمونه‌‌هایی از حساب‌‌های درآمد عبارتند از:

      • درآمد خدمات (درآمد حاصل از تکمیل خدمات که ‌می‌تواند به طور خاص شامل درآمد خدمات لوله کشی، درآمد خدمات حسابداری، درآمد خدمات عکاسی و غیره باشد)
      • درآمد فروش محصولات (ارزش محصولات شما که به فروش رسانده می‌شوند)
      • درآمد بهره (ارزش بهره به دست آمده در سرمایه‌گذاری یا حساب‌‌های بانکی)
      • سود کسب شده از روش‌های مختلف
      • درآمد متفرقه

      1-2 هزینه:

      هزینه‌‌ها یکی دیگر از انواع حساب‌ها در حسابداری هستند که در طی عملیات مختلف و برای دستیابی به خدمات موردنیاز، به کسب و کار شما تحمیل می‌شود. مبالغ هزینه‌های خرج شده، برگشت‌پذیر نبوده و همچنین، به مجموع دارایی‌های شرکت اضافه نمی‌شوند. به عبارت دیگر، حساب‌ هزینه‌‌ها، هزینه‌‌های مربوط به شرکت بوده و منعکس کننده میزان خروج پول می‌باشند. این حساب‌‌ها، کلیه هزینه‌‌های مربوط به کسب و کار را نشان ‌می‌دهد و برای تولید درآمد استفاده ‌می‌شوند. به عنوان مثال‌، مبالغ صرف شده برای خرید لوازم اداری، یک نوع هزینه محسوب ‌می‌شود.
      نمونه‌‌هایی از زیر حساب‌‌های فرعی مربوط به گروه حساب‌‌های هزینه در ادامه آورده شده است:

      • هزینه کالاهای فروخته شده (COGS)
      • هزینه خدمات (هزینه خدمات آب و برق)
      • هزینه حقوق و دستمزد (هزینه درآمد کارمند)
      • هزینه اجاره (هزینه اجاره فضای اداری یا تجهیزات)
      • هزینه‌‌های عرضه (هزینه‌‌های مورد استفاده برای عرضه کالا)
      • هزینه بیمه (هزینه بیمه مورد استفاده برای کارکنان)
      • هزینه تبلیغات (هزینه تبلیغات کالا و خدمات)
      • هزینه‌‌های بانک (هزینه‌‌های خرج شده توسط بانک)

      به یاد داشته باشید که بدهی‌‌ها، هزینه‌‌ها را افزایش ‌و اعتبارات، میزان حساب‌‌های هزینه شما را کاهش ‌می‌دهند. در واقع، هنگامی که شما پول خرج ‌می‌کنید‌، میزان حساب‌‌های هزینه خود را افزایش ‌می‌دهید.

      1-3 برداشت:

      حساب‌های مختلف در حسابداری

      برداشت عبارت است از میزان پولی که به منظور پرداخت هزینه‌های شخصی، توسط مالک صرف می‌شود. میزان برداشت توسط مالک، باید در حساب وی ثبت شده و به منظور تعیین سرمایه خالص شرکت، در انتهای سال از سرمایه اصلی کسر شود.

      2- حساب‌های دائم:

      یکی دیگر از انواع حساب‌ها در حسابداری، حساب‌های دائمی هستند که در دوره‌های زمانی معینی، تکرار می‌شوند. این نوع از حساب‌ها، به دسته‌های زیر قابل تقسیم‌بندی هستند:

      2-1 دارایی‌ها:

      دارایی یکی دیگر از انواع حساب‌ها در حسابداری می‌باشد که در اختیار شماست و یا انتظار دارید از منابع آن ها در آینده سود حاصل کنید. حساب دارایی‌ها به انواع مختلف فیزیکی و غیر فیزیکی تقسیم‌بندی می‌شوند که ارزش افزوده را به کسب و کار شما اضافه ‌می‌کنند. بسته به ماهیت کسب و کارتان، چیزهای مختلفی ‌می‌توانند، به عنوان دارایی طبقه‌بندی شوند. به عنوان مثال‌، رایانه‌ و علائم تجاری، دارایی شما محسوب ‌می‌شوند. برخی از نمونه‌‌های دارایی عبارتند از:

      • پول نقد (‌می‌تواند یک چک و یا حساب پس انداز نیز باشد)
      • لوازم اداری یا سایر هزینه‌‌های پیش پرداخت شده
      • حساب‌‌های دریافتی (مبلغی که ما از مشتریان دریافت خواهیم انواع حساب معین کرد)
      • موجودی (مواردی که بعدا قصد فروش آنها را داریم)
      • تجهیزات (ارزش تجهیزات خریداری شده)
      • ساختمان (ارزش ساختمان خریداری شده)
      • زمین (ارزش زمین خریداری شده)
      • حساب‌‌های قابل دریافت

      اگرچه حساب‌‌های دریافتنی شما، میزان پولی است که از نظر فیزیکی در اختیار ‌ندارید‌، اما جزء حساب دارایی محسوب ‌می‌شوند؛ زیرا مبلغی است که شما طلبکار هستید. در ادامه این مطلب، انواع مختلف دارایی توضیح داده شده است:

      دارایی‌های جاری:

      انواع حساب

      شامل دارایی‌های نقدی و یا مواردی است که احتمالا شما می‌توانید به آسانی آن ها را به دارایی نقد تبدیل کنید. از جمله دارایی‌های جاری می‌توان به پول نقد جاری و یا میزان پس‌انداز موجود در بانک، مبالغ نقد اندوخته در صندوق شرکت به صورت جاری، پول نقد نگه‌داری شده به صورت تنخواه گردان نزد مسئول مربوطه به منظور خرید ملزومات شرکت و پرداخت مخارج، حساب‌های پیش پرداخت (پول از قبل پرداخت شده توسط شرکت به منظور خرید کالا و یا خدماتی که هنوز آن ها را دریافت نکرده است)، سپرده‌های شرکت (به دو شکل مختلف دارایی ملکی و رهنی)، موجودی کالای نگهداری شده در انبار برای فروش، حساب‌ها و اسناد دریافتی (مانند چک و سفته ) و … اشاره کرد.

      دارایی‌های ثابت:

      به دارایی‌های غیر نقدی که امکان تبدیل سریع آن ها به دارایی نقد وجود ندارد، دارایی ثابت گفته می‌شود. از جمله دارایی‌های ثابت می‌توان به ملک و یا قطعه زمین در اختیار شرکت، اشاره کرد که فروش آن ها و تبدیل کردن به پول نقد، به مدت زمان نسبتا طولانی نیاز دارد.

      دارایی‌های نامشهود:

      به دارایی‎های مختلفی از قبیل حق امتیاز یا علائم تجاری که شما قادر به مشاهده آن ها نمی‌باشید، دارایی نامشهود گفته می‌شود.

      2-2 بدهی‌ها:

      تعهدات یا بدهی‌ها یکی دیگر از انواع حساب‌ها در حسابداری می‌باشند که نشان‌دهنده دیون تجارت شما به سایرین هستند. به عبارت دیگر، بدهی‌ها شامل هزینه‌‌هایی است که شما متحمل شده‌اید‌، اما هنوز آنها را پرداخت نکرده‌اید. این حساب‌ها، به راحتی ‌قابل شناسایی هستند و شما باید آن ها را در آینده پرداخت کنید. از جمله انواع مختلف این حساب در حسابداری می‌توان به بدهی جاری (حقوق و اسناد پرداختنی) و بدهی بلندمدت (وام‌ها و اسناد پرداختی بلند مدت) اشاره کرد.
      با توجه به مطالب بیان شده، انواع حساب‌ها در حسابداری که در زیر گروه بدهی قرار ‌می‌گیرند، شامل موارد زیر می‌باشند:

      • حساب‌‌های قابل پرداخت (صورت‌حساب شرکت که باید پرداخت شود)
      • مالیات بر فروش قابل پرداخت (تعهدات مالیاتی فروش)
      • دستمزد قابل پرداخت (تعهدات به کارکنان در قبال وظایف انجام شده توسط آنها)،
      • مالیات‌‌های حقوق و دستمزد قابل پرداخت (تعهدات پرداخت شده به دولت به صورت ماهانه، سه ماهه و یا سالیانه)
      • وام‌های قابل پرداخت (به عنوان مثال وام مسکن)
      • چک و سفته‌های قابل پرداخت (تعهدات مالی کسب و کار به علت امضای یک ضمانت نامه).

      2-3 سرمایه:

      عبارت است دارایی‌های نقدی و غیر نقدی مالک شرکت که به صورت سرمایه در اختیار کسب و کار قرار گرفته است.

      ماهیت حساب‌ها در حسابداری چیست؟

      همان‌طور که می‌دانید، در ترازنامه، برخی از انواع حساب‌ها در حسابداری، در سمت راست و مابقی حساب‌ها در بخش چپ آن قرار می‌گیرند. خوب است بدانید که تقسیم‌بندی حساب‌ها در حسابداری، بر اساس ماهیت آن‌هاست. در این بخش از مقاله، به معرفی ماهیت حساب‌ها در حسابداری پرداخته می‌شود.
      انواع حساب‌ها در حسابداری بر اساس ماهیت خود در 4 گروه اصلی بدهکار، بستانکار، خنثی و یا دوگانه قرار می‌گیرند. به عنوان مثال، حساب‌هایی از قبیل دارایی در گروه بدهکار قرار می‌گیرند. همچنین، بدهی‌ها یا سرمایه از جمله حساب‌های بستانکار محسوب می‌شوند. به صورت کلی، حساب‌های موجود در سمت راست ترازنامه (در زیر گروه دارایی) و حساب‌های موجود در چپ ترازنامه ( در زیر گروه بدهی و یا سرمایه) به ترتیب دارای ماهیت بدهکار و بستانکار خواهند بود. در ادامه این بخش، به معرفی 4 ماهیت اصلی موجود در حسابداری می‌پردازیم.

      ماهیت بدهکار

      همانطور که می‌دانید، حساب‌هایی با عنوان دارایی یک شرکت یا موسسه، در سمت راست ترازنامه ثبت می‌شوند. از جمله این حساب‌های می‌توان به حساب‌های دریافتنی، موجودی نقد، موجودی کالا، دارایی‌های ثابت، بهای تمام شده و… اشاره کرد. به منظور ثبت دارایی‌های ثابت شرکت خود، می‌توانید از نرم‌افزارهای مالی و مدیریتی مختلف استفاده کنید، اما باید بدانید که دارایی‌ها، هزینه‌ها و کلیه حساب‌های زیر مجموعه آن ها، دارای ماهیت بدهکار هستند. این بدان معناست که شما باید افزایش موجودی این حساب‌ها را، با ماهیت بدهکار ثبت کنید. این در حالی است که چنانچه از موجودی هر کدام از این حساب‌ها، کاسته شود، باید آن را به عنوان بستانکار ثبت کرد.
      با توجه به مطالب بیان شده، اگر یک حساب دارای ماهیت بدهکار باشد، در صورت افزایش موجودی، آن حساب بدهکار می‌شود، اما اگر موجودی حساب کاهش یابد، منجر به بستانکار شدن آن خواهد شد.

      ماهیت بستانکار

      برخلاف انواع حساب‌ها در حسابداری با ماهیت بدهکار، حساب‌هایی با ماهیت بستانکار از قبیل بدهی‌ها، سرمایه، حقوق صاحبان سهام و … منجر به افزایش ارزش حساب شما خواهند شد. حساب‌هایی با ماهیت بستانکاری، در صورت افزایش و کاهش موجودی، به ترتیب بستانکار و بدهکار می‌شوند. لازم به ذکر است که مانده این حساب‌ها نیز باید بستانکار شوند. یکی از وظایف مهم حسابداران، بررسی مانده حساب‌های بستانکار است.

      ماهیت حساب

      ماهیت دوگانه در حسابداری

      برخی از انواع حساب‌ها در حسابداری، دارای ماهیت دوگانه هستند. برخلاف حساب‌هایی مانند دارایی و بدهی‌ها که حتما باید در سمت راست و چپ ترازنامه قرار بگیرند، حساب‌هایی با ماهیت دوگانه در حسابداری، مجاز هستند تا در بخش راست و یا چپ معادلات قرار بگیرند. علاوه بر این، به هنگام تعیین مانده‌ حساب‌ها در پایان سال مالی، حسابداران می‌توانند مانده آن ها را، با عنوان بدهکار و یا بستانکار ثبت کنند. بنابراین، به حساب‌هایی که شما می‌توانید افزایش و یا کاهش موجودی آن ها را، در هر کدام از طرفین معادلات به عنوان بدهکار و یا بستانکار ثبت کنید، عنوان حساب‌هایی با ماهیت دوگانه اطلاق می‌شود. به عنوان مثال، حساب جاری شرکا، یکی از انواع حساب‌ها در حسابداری با ماهیت دوگانه می‌باشد.

      ماهیت خنثی در حسابداری

      علاوه بر موارد ذکر شده در بالا، برخی از حساب‌های فاقد ماهیت نیز در حسابداری وجود دارند که از آن ها با عنوان حساب‌هایی با ماهیت خنثی یاد می‌شود. شرایط این نوع از حساب ها در حسابداری، با موارد قبلی متفاوت است. تغییرات به وجود آمده در حساب‌های فاقد ماهیت، به عنوان رویداد مالی تلقی می‌شود. به عنوان مثال، حساب‌های انتظامی، یکی از انواع حساب‌ها در حسابداری با ماهیت خنثی می‌باشد.
      به منظور شناسایی این نوع از حساب‌ها، باید بدانید که آن ها صرفا دارای جنبه تعهدی بوده و نمی‌توانند در هیچ کدام از طرفین حساب‌های مالی قرار بگیرند. از دیگر خصوصیات این حساب‌ها، می‌توان به عدم ارائه آن ها در گزارشات مالی اشاره کرد، هر چند ممکن است گاهی اوقات فقط با هدف ارائه آمار، در گزارشات آورده شوند. ثبت کردن انواع حساب‌ها در حسابداری با ماهیت خنثی در حساب‌های پرداختی یا دریافتی، تقریبا مشابه یکدیگر می‌باشد.
      با توجه به گستردگی انواع حساب‌ها در حسابداری، شناخت ماهیت آن ها از اهمیت بالایی برخوردار است. ممکن هنگام تنظیم ترازنامه با سوالات مختلفی از قبیل “ماهیت حساب دریافتنی، برداشت، درآمد، تنخواه گردان چیست؟” روبرو شوید. با توجه به مطالب بیان شده در این مقاله، انواع حساب‌ها در حسابداری بر اساس ماهیت خود به چهار نوع بدهکار، بستانکار، خنثی و حساب‌هایی با ماهیت دوگانه تقسیم‌بندی می‌شوند. در این مقاله تلاش شد تا شما با مفهوم ماهیت حساب‌ها در حسابداری، آشنا شوید. ما به تحلیل ماهیت کلیه حساب ها در حسابداری پرداختیم و نحوه تشخیص آن ها را به شما آموزش دادیم. به منظور کسب اطلاعات بیشتر در این زمینه، می‌توانید به مقالات آموزشی ما از قبیل نرم‌افزار تنخواه گردان و مدیریت مالی مراجعه بفرمایید.
      امید است که با مطالعه این مقاله، درک درستی نسبت به انواع حساب‌ها در حسابداری و ماهیت آن ها پیدا کرده باشید.

      آیا از همه انواع حساب‌ها‌‌ در حسابداری استفاده خواهید کرد؟

      انواع حساب‌های شما به روش حسابداری که برای تجارت خود انتخاب ‌می‌کنید، بستگی دارد. شما ‌می‌توانید بین حسابداری مبنای نقدی‌، پول نقد اصلاح شده و حسابداری تعهدی یکی را انتخاب کنید. اگر از حسابداری مبتنی بر پول نقد استفاده ‌می‌کنید‌، از حساب بدهی مانند حساب‌‌های پرداختنی و بدهی‌‌های بلند مدت استفاده نکنید. حسابداری اصلاح شده مبنای نقدی و تعهدی از همان حساب‌‌ها استفاده ‌می‌کند که حساب‌‌های پیشرفته‌ای مانند AP و بدهی‌‌های بلند مدت است. روش حسابداری شما چیست؟ به شما توصیه می‌شود که انواع مختلف حساب‌های خود را با استفاده از نرم افزار حسابداری آنلاین فینتو دارای رتبه‌بندی عالی، سازماندهی کنید.



اشتراک گذاری

دیدگاه شما

اولین دیدگاه را شما ارسال نمایید.